İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye’nin ikinci 500 büyük sanayi kuruluşunu kapsayan 2025 yılı araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Dezenflasyon süreci, yüksek finansman maliyetleri ve zayıf küresel talebin gölgesinde geçen 2025 yılında, orta ölçekli sanayi kuruluşlarının üretim, karlılık, ihracat ve borçlanma yapılarında dikkat çeken gelişmeler yaşandı.
📌 Öne Çıkan Başlıklar ve Finansal Göstergeler
Zirvedekiler: 2025 yılında üretimden satışlarda ilk sırayı 5 milyar 317 milyon TL ile Teksan Jeneratör aldı. İkinci sırayı Norm Salihli Vida ve Cıvata (5,308 milyar TL), üçüncü sırayı ise Biska Tekstil (5,306 milyar TL) elde etti.
Üretimden Satışlar: Toplam üretimden satışlar bir önceki yıla göre %25,7 artarak 1 trilyon 750 milyar TL’ye ulaştı. Yİ-ÜFE ile arındırıldığında reel olarak binde 2’lik çok sınırlı bir büyüme kaydedildi ve 3 yıldır süren reel düşüş sona erdi.
İhracatta Düşüş: İSO İkinci 500’ün ihracatı küresel rekabet baskısıyla %0,3 azalarak 15,9 milyar dolar oldu. Şirketlerin Türkiye sanayi ihracatındaki payı %6’ya geriledi.
Karlılık ve Yüksek Finansman Yükü: Faaliyet karı %35,4 artışla 160 milyar TL’ye yükselse de yüksek faiz oranları nedeniyle finansman giderleri %45,2 artarak 138 milyar TL’ye ulaştı. Şirketler faaliyet karlarının %86,7’sini finansman giderlerine ayırmak zorunda kaldı.
Borç/Özkaynak Dengesi Bozuldu: Özkaynak artışı %13,3’te kalırken toplam borçlar %50,2 büyüdü. Böylece pasif içinde borçların payı artarak %51,8’e yükseldi ve kaynak yapısı yeniden borç ağırlıklı hale geldi.
🏭 Teknoloji, AR-GE ve İstihdam Durumu
Yüksek Teknolojiye Adım: Katma değer dağılımında en büyük pay %40,8 ile düşük teknolojide kalmaya devam etse de, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı %3,3’ten %4,9’a yükselerek 2015 sonrası en yüksek seviyesine ulaştı.
AR-GE Harcamaları Yavaşladı: AR-GE harcaması yapan firma sayısı 238’den 229’a gerilerken, harcamaların üretimden satışlara oranı da %0,57’ye düştü.
İstihdam ve Maaşlar: Toplam istihdam %2,2 azalarak 285 bin kişiye geriledi. Çalışan başına ödenen brüt maaş ve ücretlerdeki artış ise %40,4 oldu.
Halka Arz Trendi Devam Ediyor: Finansman imkanlarını çeşitlendirmek isteyen şirketlerde halka açık kuruluş sayısı artarak 43 ile rekor seviyeye ulaştı.
Bölgesel Dağılım: İstanbul Sanayi Odası, üye sayısını 9 artırıp 144 şirketle liderliğini korurken, Anadolu kentleri sanayideki ağırlığını artırmaya devam etti. Sektörel bazda ilk sırada 107 firma ile “gıda ürünleri” yer alırken, tekstil sektöründeki firma sayısındaki düşüş dikkat çekti.
İSO
