2030’a dek 10 Milyar Dolarlık Veri Merkezi Yatırımını Harekete Geçireceğiz

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, “Teknoloji üretemeyen toplumların bir 'dijital vesayet' düzenine mahkûm olması mukadder olacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımızın küresel adaletin ve eşit söz hakkının altını çizen 'Dünya beşten büyüktür' duruşunu dijital evrene taşımamız; yapay zekanın tüm insanlığın ortak refahına hizmet eden, adil, şeffaf ve erişilebilir bir değer üretim alanı haline gelmesini sağlamak bakımından tarihî bir sorumluluktur.” dedi.

 

Bakan Kacır, İstanbul’da gerçekleştirilen Generation Next Zirvesi’ne katıldı. Kacır konuşmasında, yapay zekâ girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli girişim sermayesi fonu için çalışmalara başladıklarını belirterek, "Bu fon, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun finansal gücünü doğrudan yapay zekâ odaklı girişimlerimizin hizmetine sunacak." ifadesini kullandı.

 

Kacır, konuşmasında şunları kaydetti:

 

GENERATİON NEXT ZİRVESİ: Küresel teknoloji liderlerini, iş dünyasını, akademiyi ve politika yapıcıları yapay zekânın bugününü ve yarınını konuşmak üzere bir araya getiren bu buluşmanın; ortak aklı büyüten, yeni iş birliklerine zemin hazırlayan bir platform olmasını temenni ediyorum. Zirvenin, ülkemiz ve milletimiz adına yeni ufuklar açmasını ve hayırlı sonuçlara vesile olmasını diliyorum.

MEDENİYET TARİHİNDE YENİ BİR EŞİK: İnsanlık tarihi; büyük zihinsel atılımların tetiklediği köklü dönüşümlerle şekillendi. Toprağın emek emek işlenerek berekete dönüştürülmesi, önce yerleşik hayatın sonrasında ise büyük medeniyetlerin doğmasını sağladı. Elektriğin icadı, ulaşımı ve iletişimi dönüştürdü; zamanın ritmini değiştirdi, mesafeleri kısalttı. Birbirini takip eden sanayi devrimleri üretimi ölçeklendirdi, verimliliği artırdı; ticaretin rotasını, rekabetin dilini ve güç dengelerini yeniden şekillendirdi. Bilgisayar ve internet; insanları, firmaları ve küresel pazarları ortak bir dijital ağda buluştururken, bilginin üretim ve paylaşım hızını muazzam bir seviyeye taşıdı.  

 

YAPAY ZEKÂ ÇAĞI: Büyüyen veri hacmi, teknolojide yaşanan gelişmeler neticesinde yükselen hesaplama kapasitesi ve gelişen analiz kabiliyetleri ise; verinin öngörüye, akla ve stratejik avantaja dönüşme yolculuğunda bizleri yeni bir eşiğe, yapay zekâ çağına taşıdı. 'Düşünen makineler' tasavvurunu gerçeğe dönüştürdü.  Yapay zekâ açtığı büyük fırsat penceresiyle; bugün yeniliğin, üretkenliğin ve küresel rekabetin yönünü tayin ediyor. Devletler için; daha akıllı kamu hizmetleri sunma, stratejik öngörüleri güçlendirme ve vatandaşın hayat kalitesini veriye dayalı kararlarla yükseltme imkânı tanıyor. İş dünyası için; maliyetleri düşüren, kaliteyi yükselten ve yeni iş modellerinin doğmasına olanak sağlayan büyük bir dönüşüm alanı açıyor.

 

TEKNOLOJİ JEOPOLİTİĞİ: Yapay zekanın vaat ettiği verimlilik ivmesi, katma değer artışı ve yeni sektörler oluşturma kapasitesi; küresel ölçekte sermaye, yetenek ve Ar-Ge yatırımlarının yapay zekâ ekosistemine yönelmesini hızlandırıyor. Bakınız; farklı çalışmalar, bu teknolojinin dünya ekonomisine her yıl 4,5 trilyon dolara varan bir katkı sunabileceğini ifade ediyor. Ancak yapay zekânın üretimden sağlığa, eğitimden ulaşıma kadar hayatın her sahasına nüfuz eden kuşatıcı gücünü yalnızca ekonomi penceresinden okumak kâfi olmayacaktır. Nitekim tanıklık ettiğimiz ‘çip savaşları’ ve kritik yazılımlara getirilen kısıtlamalar; bu alandaki teknoloji yarışının ‘teknoloji jeopolitiği’ zemininde ilerlediğini açıkça gösteriyor. Mevcut jeopolitik saflaşmanın yanında; veri hakimiyeti, kritik altyapı üstünlüğü ve devasa küresel platformları kontrol etme kapasitesine sahip bir avuç ülkenin dünyanın geri kalanıyla arayı hızla açması; küresel adaleti sarsan yeni ve derin bir kutuplaşmayı beraberinde getiriyor. Önlem alınmadığı takdirde; küresel eşitsizliğin derinleşmesi ve teknoloji üretemeyen toplumların bir 'dijital vesayet' düzenine mahkûm olması mukadder olacaktır.

 

'DÜNYA BEŞTEN BÜYÜKTÜR' DURUŞUNU DİJİTAL EVRENE TAŞIYACAĞIZ: Sayın Cumhurbaşkanımızın küresel adaletin ve eşit söz hakkının altını çizen 'Dünya beşten büyüktür' duruşunu dijital evrene taşımamız; yapay zekânın tüm insanlığın ortak refahına hizmet eden, adil, şeffaf ve erişilebilir bir değer üretim alanı haline gelmesini sağlamak bakımından hepimiz için tarihî bir sorumluluk. Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilimde ve teknolojide iddia sahibi bir ülke olarak teknolojik vesayet arayışlarına ve küresel tekelleşme girişimlerine karşı net bir duruşa sahibiz.

 

KÜRESEL REKABET GÜCÜMÜZÜ ZİRVEYE TAŞIYORUZ: Dünyada tam bağımsız bir aktör olarak küresel rekabet gücümüzü zirveye taşıyabilmek için; üretim modellerimizi, insan kaynağımızı ve girişimcilik ekosistemimizi bütüncül bir yaklaşımla yeniden şekillendiriyoruz. Bu doğrultuda; yapay zekâ alanında ulusal kapasitemizi kurumsallaştırmak, yapay zekâ ekosisteminin paydaşları arasında iş birliği ve koordinasyonu güçlendirmek üzere TÜBİTAK bünyesinde Yapay Zekâ Enstitüsü’nü kurduk. TÜBİTAK Yapay Zekâ Ekosistem Çağrılarıyla; yapay zekâ çözümlerine ihtiyaç duyan şirketlerin, araştırma merkezlerinin ve kamu kurumlarının projelerini destekliyoruz. Rekabet Öncesi İş birliği Programımızın ‘Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Projesi Çağrısı’yla; sektörlerimizin yapay zekâ dönüşümünü yerli teknoloji çözümleriyle hızlandırmak, Türkçe odaklı akıllı çözümleri yaygınlaştırmak üzere adım attık.

 

İNSAN KAYNAĞIMIZI GELECEĞE HAZIRLIYORUZ: Dünyanın en büyük teknoloji festivali TEKNOFEST, Milli teknoloji Uzmanlık Programları, DENEYAP Teknoloji Atölyeleri, Sektör Kampüste, 42 Okulları, Yapay Zekâ ve Teknoloji Akademisi gibi uygulamalarla gençlerimizi yapay zekâ çağının gerektirdiği yetkinliklerle donatıyoruz. Türkiye Yüzyılı’nın daha müreffeh ve tam bağımsız Türkiye yolculuğundaki en büyük sermayemiz olan insan kaynağımızı, bu büyük teknolojik dönüşümün hem mimarı hem de öncüsü olacak şekilde geleceğe hazırlıyoruz. Biliyoruz ki; yapay zekânın yakıtı veri ise, o veriyi stratejik bir akla ve değere dönüştürecek olan motor, hesaplama gücü.

 

VERİ İŞLEME VE YÜKSEK BAŞARIMLI HESAPLAMA KAPASİTEMİZİ GELİŞTİRİYORUZ: Bu anlayışla ülkemizin veri işleme ve yüksek başarımlı hesaplama kapasitesini geliştirecek adımları hayata geçiriyoruz. Özel sektör, kamu ve üniversitelerimizin ihtiyaç duyduğu yüksek performanslı hesaplama kapasitemizi genişletmek üzere 80 binden fazla işlemci çekirdeği, 504 GPU kartı ve 26 petabyte veri depolama alanına sahip hesaplama kümemiz ARF’i hizmete aldık.  Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi sayesinde, Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine açtık. Yapay zekâ çözümleri geliştiren teknoloji girişimlerimizin Dijital Avrupa EuroHPC süper bilgisayarlarından yararlanmasını; bununla birlikte dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri olan MareNostrum 5’in işlemci kapasitesine erişebilmelerini temin ettik.

 

NİTELİKLİ VERİ MERKEZLERİ İÇİN DESTEK VERİYORUZ: Bildiğiniz üzere Türkiye’yi yüksek teknolojili üretimde oyun kurucu haline getirecek stratejik bir atılımı; ülke tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30’u hayata geçirdik. Program kapsamında 1,5 milyar dolarlık destek hacmiyle ilana çıktığımız HIT–Veri Merkezi Çağrısı ile; yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarına hız kazandırıyoruz. Yatırımcılara Asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için oldukça geniş kapsamlı destekler sunuyoruz.

 

2030’A DEK 10 MİLYAR DOLARLIK VERİ MERKEZİ VE YAPAY ZEKÂ YATIRIMINI HAREKETE GEÇİRECEĞİZ: Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT–Yapay Zekâ Çağrımızla; sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyoruz. 2030’a dek 10 milyar dolarlık veri merkezi ve yapay zekâ yatırımını harekete geçireceğiz. HIT–Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde ulusal altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz. Tüm bu adımlarla; veriyi güvenle işleyen, depolayan ve değere dönüştüren altyapımızı kuvvetlendirerek, ülkemizi dünyanın önde gelen dijital üsleri arasına taşıyacağız.

 

YAPAY ZEKÂ EKOSİSTEMİMİZİ BÜYÜTÜYORUZ: Yerli ve özgün çözümleri geliştiren, ticarileştiren ve küresel pazarlarda ölçekleyen yapay zekâ ekosistemimizi; nitelikli insan kaynağı, güçlü dijital altyapı, etkin kurumsal koordinasyon ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarıyla bütüncül şekilde büyüteceğiz. Türkiye’nin, bu büyük teknolojik devrimin sunduğu ekonomik değerden ve çok yönlü fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmasını sağlayacağız.

 

MİLLÎ TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ: Şüphesiz yapay zekâ alanındaki iddialı fakat aynı zamanda gerçekçi hedeflerimize ulaşmak; güçlü bir kurumsal kapasiteyi kamu bünyesinde tesis etmekle mümkündür. Bu çerçevede, Sayın Cumhurbaşkanımızın kararıyla Bakanlığımız bünyesindeki Millî Teknoloji Genel Müdürlüğümüzün görev alanı yapay zekâyı da kapsayacak şekilde genişletildi. ‘Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü’ olarak bu genel müdürlüğümüz yeniden yapılandırıldı. Yeni kurumsal zeminle birlikte Bakanlığımız; yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve etik ilkelere uygun olarak geliştirilmesinde, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılması için veri, altyapı ve insan kaynağı kapasitesinin oluşturulmasında, girişimleri ve Ar-Ge faaliyetlerinin önünü açacak destek ve mevzuat çerçevesinin inşasında daha etkin rol üstlenecek. Yapay zekâ alanında ulusal ölçekte yönetişim ve koordinasyonu başta Siber Güvenlik Başkanlığımız olmak üzere tüm paydaşlarımızı da dahil edeceği süreçlerle sağlayacak.

 

YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN ÜRETİM SÜREÇLERİNDE KULLANIMINI YAYGINLAŞTIRACAĞIZ: Önümüzdeki dönemde Türkçe verilerle zenginleştirilen, ülkemizin ilk temel yapay zekâ büyük dil modelini kullanıma sunacağız. Yapay Zekâ Dönüşüm Programlarıyla; yapay zekâ teknolojilerinin üretim süreçlerinde kullanımını hızlandıracağız. Yapay zekâ girişimlerinin ölçeklenmesini sağlayacak büyük ölçekli girişim sermayesi fonu için de çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu çalışmaları tamamlayacağız ve bu fonun, Millî Teknoloji Hamlesi vizyonumuzun finansal gücünü doğrudan yapay zekâ odaklı girişimlerimizin hizmetine sunmayı temin etmesini sağlayacağız.

 

YAPAY ZEKÂ EYLEM PLANI: Diğer taraftan, bu yatırımların ve kurumsal yapılanmanın sahada somut sonuçlara dönüşmesini temin etmek üzere, milletimizin ve yapay zekâ ekosistemimizin paydaşlarının katkısıyla şekillendireceğimiz yeni Yapay Zekâ Eylem Planımızı da çok yakında kamuoyuyla paylaşacağız. Attığımız tüm bu adımlarla, Türkiye Yüzyılı’nı hep birlikte inşa edeceğiz.